Wat betekent ‘dubbel bijzonder’?
Leerlingen die dubbel bijzonder zijn, hebben twee dingen tegelijk: ze zijn (hoog)begaafd én hebben een leer- of gedragsprobleem. Dat maakt hun situatie vaak complex niet altijd meteen zichtbaar.
Dubbel bijzondere jongeren verschillen sterk van elkaar. Er bestaat dus niet één soort dubbel bijzondere leerling. Bij iedere leerling werkt de combinatie van talenten en uitdagingen weer anders. Soms valt vooral het talent op en blijft het probleem op de achtergrond. Soms is het juist andersom: het probleem krijgt veel aandacht en het talent wordt niet gezien. Het kan ook gebeuren dat beide eigenschappen van het dubbel bijzonder-zijn ervoor zorgen dat ze niet opvallen. Dan wordt niet duidelijk dat de leerling én sterk is in iets én ergens mee worstelt.
Door deze verschillen kunnen dubbel bijzondere leerlingen onder, op of juist boven hun normale niveau presteren.
Hoe signaleren we dubbel bijzonderheid?
-
Kijk met een brede en deskundige blik.
Voor het herkennen van dubbel bijzondere leerlingen zijn speciale manieren van signaleren nodig. Daarbij letten we op hoe talenten en uitdagingen elkaar kunnen beïnvloeden.
-
Focus op wat de jongere nodig heeft.
Het doel van signaleren is om goed te kunnen handelen. Het is daarbij niet altijd nodig om een duidelijke of officiële diagnose te stellen.
-
Gebruik informatie om te helpen.
Alles wat we verzamelen aan observaties en gegevens, gebruiken we om binnen de schoolmuren passende ondersteuning en interventies te kiezen voor de leerling. Doel is dat de dubbel bijzondere jongere zich zo goed mogelijk kan ontwikkelen.
Wat bieden we dubbel bijzondere jongeren?
In de basisaanpak bieden we:
-
Uitdagend en passend onderwijs.
We bieden lessen en opdrachten die aansluiten bij de interesses en talenten van de jongere. Tegelijkertijd houden we goed rekening met wat de jongere nodig heeft om te kunnen leren. Het is belangrijk dat dubbel bijzondere leerlingen ook worden gestimuleerd in waar ze goed in zijn. Dat vergroot hun motivatie en zelfvertrouwen.
-
Ondersteuning voor school én welzijn.
We zorgen voor hulp die zowel het leren als het sociaal-emotioneel welzijn ondersteunt binnen de schoolomgeving. Dit kan bijvoorbeeld maatwerk in de klas zijn, extra begeleiding, therapeutische begeleiding of gespecialiseerde instructie.
-
Begeleiding die past bij de uitdaging.
We gebruiken begeleidingsvormen die passen bij het leer- of gedragsprobleem dat de jongeren heeft. Deze begeleiding hoeft niet altijd door een specialist hoogbegaafdheid te worden gegeven. Soms is een andere collega juist de expert die de leerling verder kan helpen.
-
Realistische verwachtingen.
Bij dubbel bijzondere jongeren is het extra belangrijk om te kijken naar de grenzen van leerbaarheid. Door de combinatie van begaafdheid en een leer- of gedragsprobleem kunnen sommige vaardigheden, zoals executieve functies, niet altijd volledig worden aangeleerd.
Basis+traject
Het basis+traject is te vinden onder de beschrijving basisondersteuning meer- en hoogbegaafdheid SWV VO 30 06.
Wat is nodig voor begeleiding?
Goede begeleiding van dubbel bijzondere leerlingen vraagt om specialistische deskundigheid en samenwerking.
-
Let op zowel talent als uitdaging.
Als de begeleiding niet goed aanslaat, is het belangrijk om opnieuw te kijken naar de kenmerken van (hoog)begaafdheid én naar het potentieel van de leerling. Soms moet de begeleiding worden aangepast aan het totale profiel van de jongere. Hierbij betrekt de school experts die op verzoek meekijken.
-
Blijf leren als professional.
Begeleiding van dubbel bijzondere leerlingen vraagt vaak om extra kennis en vaardigheden. Professionals kunnen zich verder scholen, zoals orthopedagogen, schoolpsychologen of hoogbegaafdheidsexperts. Maar kennis kan ook worden gedeeld binnen de school of het samenwerkingsverband, bijvoorbeeld door een interne expert die dicht bij de praktijk staat.
-
Kennis delen met elkaar.
Intervisie, teamoverleggen en gezamenlijke scholing helpen om kennis binnen de professionele leergemeenschap te versterken en verder uit te bouwen.
Randvoorwaarden, samenwerking en communicatie
Meer informatie over randvoorwaarden, samenwerking en communicatie is te vinden op de pagina beschrijving basisondersteuning meer- en hoogbegaafdheid SWV VO 30 06.
